Τι είναι το φτωχό ωοθηκικό απόθεμα (POR);

Το φτωχό ωοθηκικό απόθεμα (POR) αφορά στη μείωση τόσο της ποσότητας όσο και της ποιότητας των ωαρίων σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Η κατάσταση αυτή μπορεί να σχετίζεται με την ηλικία, όπως συμβαίνει στις πιο προχωρημένες αναπαραγωγικές ηλικίες, αλλά μπορεί επίσης να εμφανιστεί και σε νεότερες γυναίκες λόγω διαφόρων αιτιολογικών παραγόντων.

Πέρα από τη φυσιολογική ηλικιακή μείωση του ωοθηκικού αποθέματος, υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που μπορεί να οδηγήσουν σε περαιτέρω μείωσή του κατά την αναπαραγωγική περίοδο, όπως:

– χειρουργική αφαίρεση ενδομητριώματος

– ορισμένες πυελικές λοιμώξεις

– χειρουργικές επεμβάσεις στις ωοθήκες

– άλλες γυναικολογικές παθήσεις ή επεμβάσεις

Η αποτελεσματική αντιμετώπιση των γυναικών με φτωχή ωοθηκική απάντηση, είναι η έγκαιρη αναγνώριση του προβλήματος, μέσω αξιολόγησης του ωοθηκικού αποθέματος και εξατομίκευσης του θεραπευτικού σχεδιασμού.

Διάγνωση

Για τη διερεύνηση του φτωχού ωοθηκικού αποθέματος χρησιμοποιούνται κυρίως οι εξής δείκτες:

• FSH
• AFC (Antral Follicle Count – καταμέτρηση αντρικών ωοθυλακίων)
• AMH (Anti-Müllerian Hormone – αντιμυλλέριος ορμόνη)

Η αυξημένη τιμή FSH υπήρξε από τους πρώτους δείκτες που συσχετίστηκαν με φτωχή ωοθηκική ανταπόκριση. Ωστόσο, η FSH από μόνη της δεν θεωρείται ο ιδανικός δείκτης για την αναγνώριση των poor responders.

Σήμερα, η AFC και η AMH θεωρούνται οι πιο ευαίσθητοι δείκτες για την εκτίμηση του ωοθηκικού αποθέματος. Οι δείκτες αυτοί επιτρέπουν πιο αξιόπιστη πρόβλεψη του φάσματος της ωοθηκικής ανταπόκρισης. Ανεξαρτήτως ηλικίας, οι γυναίκες με φτωχό ωοθηκικό απόθεμα εμφανίζουν χαμηλότερα ποσοστά εγκυμοσύνης σε σχέση με εκείνες που έχουν φυσιολογικό ωοθηκικό απόθεμα.

Αντιμετώπιση

Τα ποσοστά κύησης με πιο απλές μορφές θεραπείας είναι συνήθως χαμηλά στις γυναίκες με φτωχό ωοθηκικό απόθεμα POR. Για τον λόγο αυτό, η Εξωσωματική Γονιμοποίηση (IVF) και η Μικρογονιμοποίηση (ICSI) προσφέρει συχνά τις μεγαλύτερες πιθανότητες επίτευξης εγκυμοσύνης.

Στο πλαίσιο της αντιμετώπισης έχουν δοκιμαστεί και διάφοροι επικουρικοί παράγοντες, όπως:

– αυξητική ορμόνη

– DHEA

– τεστοστερόνη

– ασπιρίνη

– G-CSF

Ωστόσο, τα αποτελέσματα από αυτές τις παρεμβάσεις είναι ποικίλα και δεν είναι ίδια σε όλες τις ασθενείς. Μια ακόμη εναλλακτική επιλογή σε συγκεκριμένες περιπτώσεις είναι η δωρεά ωαρίων.

Η πλειονότητα των γυναικών με φτωχό ωοθηκικό απόθεμα χρειάζεται να υποβληθεί σε εξωσωματική γονιμοποίηση προκειμένου να επιτύχει εγκυμοσύνη. Η έγκαιρη διάγνωση και η ενεργητική θεραπευτική αντιμετώπιση είναι ιδιαίτερα σημαντικές, καθώς μπορούν να μειώσουν την ανάγκη προσφυγής σε δωρεά ωαρίων.