Η προεκλαμψία αποτελεί σοβαρή επιπλοκή της κύησης, με δυνητικά σημαντικές επιπτώσεις τόσο για τη μητέρα όσο και για το έμβρυο. Χαρακτηρίζεται κυρίως από αρτηριακή υπέρταση και ενδείξεις βλάβης οργάνων, όπως των νεφρών και του ήπατος. Η κατανόηση της παθοφυσιολογίας και των παραγόντων κινδύνου, αποτελεί σημαντικό παράγοντα στην πρόληψη και τη σωστή διαχείριση.
Τι είναι η προεκλαμψία;
Η προεκλαμψία είναι υπερτασική διαταραχή της κύησης που εμφανίζεται συνήθως μετά την 20ή εβδομάδα και χαρακτηρίζεται από:
• Αρτηριακή πίεση ≥140/90 mmHg
• Πρωτεϊνουρία
• Ενδείξεις δυσλειτουργίας οργάνων (νεφρική, ηπατική, αιματολογική ή νευρολογική)
Η βαρύτητα της νόσου ποικίλλει από ήπια έως απειλητική.
Στάδια της προεκλαμψίας
Ήπια προεκλαμψία
• Αυξημένη αρτηριακή πίεση
• Ήπια πρωτεϊνουρία
• Απουσία σοβαρών επιπλοκών
Σοβαρή προεκλαμψία
• Σημαντικά αυξημένη πίεση
• Βλάβη οργάνων
• Αυξημένος κίνδυνος επιπλοκών
Εκλαμψία
H βαρύτερη μορφή, με εμφάνιση σπασμών, η οποία μπορεί να απειλήσει τη ζωή μητέρας και εμβρύου.
Παράγοντες κινδύνου
Η πιθανότητα εμφάνισης προεκλαμψίας αυξάνεται σε περιπτώσεις:
• Πρώτης κύησης
• Οικογενειακού ιστορικού
• Παχυσαρκίας
• Χρόνιας υπέρτασης ή νεφροπάθειας
• Πολύδυμης κύησης
• Σακχαρώδους διαβήτη
• Αυτοάνοσων νοσημάτων
Αιτιολογία και παθογένεια
Η ακριβής αιτία παραμένει άγνωστη, ωστόσο θεωρείται πολυπαραγοντική.
Γενετικοί παράγοντες
Υπάρχει αυξημένος κίνδυνος σε γυναίκες με οικογενειακό ιστορικό σχετικά με τις παρακάτω καταστάσεις:
– Ανοσολογική δυσλειτουργία
– Ανωμαλία στην ανοσολογική προσαρμογή της μητέρας στην κύηση μπορεί να οδηγήσει σε παθολογική ανάπτυξη του πλακούντα.
– Περιβαλλοντικοί παράγοντες
– Κακή διατροφή, έλλειψη ασβεστίου/μαγνησίου, στρες και έκθεση σε ρύπους ενδέχεται να συμβάλλουν.
– Προϋπάρχοντα νοσήματα
– Χρόνια υπέρταση, νεφρική νόσος, λύκος ή αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο αυξάνουν τον κίνδυνο.
Ο ρόλος του πλακούντα
Η προεκλαμψία φαίνεται να σχετίζεται με ανώμαλη ανάπτυξη του πλακούντα
– Μειωμένη αιματική ροή
– Τα αγγεία του πλακούντα δεν διαστέλλονται επαρκώς, περιορίζοντας τη μεταφορά οξυγόνου και θρεπτικών ουσιών.
– Φλεγμονή και αγγειακή δυσλειτουργία
– Η μειωμένη αιμάτωση ενεργοποιεί φλεγμονώδη αντίδραση και προκαλεί ενδοθηλιακή βλάβη.
– Ορμονική απορρύθμιση
– Διαταραχή στην παραγωγή αγγειοδραστικών παραγόντων οδηγεί σε αγγειοσύσπαση και διαταραχές πήξης.
Συμπτώματα που χρήζουν προσοχής
• Υπέρταση
• Πρωτεϊνουρία
• Οίδημα προσώπου και άκρων
• Έντονη κεφαλαλγία
• Θολή όραση ή φωτοευαισθησία
• Δύσπνοια
• Ναυτία ή έμετος
Η άμεση ιατρική αξιολόγηση είναι απαραίτητη σε περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων.
Επιπτώσεις στην εμβρυϊκή υγεία
– Ενδομήτρια καθυστέρηση ανάπτυξης (IUGR)
– Μειωμένη παροχή οξυγόνου και θρεπτικών συστατικών οδηγεί σε χαμηλό βάρος γέννησης.
– Υποξία
– Ανεπαρκής οξυγόνωση αυξάνει τον κίνδυνο νευροαναπτυξιακών επιπλοκών.
– Πρόωρος τοκετός
Σε σοβαρές περιπτώσεις απαιτείται πρόωρη γέννηση για προστασία μητέρας και εμβρύου.
Επιπλοκές
Για τη μητέρα
• Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο
• Νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια
• Εκλαμψία
• Αποκόλληση πλακούντα
Για το παιδί
• Αυξημένος κίνδυνος υπέρτασης αργότερα στη ζωή
• Μαθησιακές δυσκολίες
• Αναπτυξιακές καθυστερήσεις
Πρόληψη
Υγιεινή διατροφή και τρόπος ζωής
• Διατήρηση υγιούς βάρους
• Ισορροπημένη διατροφή
• Μείωση άλατος
• Ήπια άσκηση κατόπιν ιατρικής σύστασης
Τακτική παρακολούθηση
• Συνεπής προγεννητικός έλεγχος
• Παρακολούθηση αρτηριακής πίεσης
• Συμπληρώματα (π.χ. ασβέστιο ή χαμηλή δόση ασπιρίνης) εφόσον συστηθούν
Θεραπευτική αντιμετώπιση
Φαρμακευτική αγωγή
• Αντιυπερτασικά
• Θειικό μαγνήσιο για πρόληψη σπασμών
• Κορτικοστεροειδή για ωρίμανση πνευμόνων εμβρύου
Τοκετός ως οριστική αντιμετώπιση
Η μόνη οριστική θεραπεία είναι ο τοκετός. Η απόφαση βασίζεται στη βαρύτητα της νόσου και στην ηλικία κύησης.
Επιλόχεια προεκλαμψία
Μπορεί να εμφανιστεί μετά τον τοκετό, με συμπτώματα όπως:
• H υψηλή αρτηριακή πίεση
• Η έντονη κεφαλαλγία
• Το οίδημα
Απαιτούν άμεση ιατρική φροντίδα.
Η προεκλαμψία είναι μια πολυσυστηματική διαταραχή της κύησης μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά την υγεία της μητέρας και του εμβρύου. Η συστηματική προγεννητική φροντίδα και η υιοθέτηση υγιεινού τρόπου ζωής αποτελούν βασικούς πυλώνες προστασίας της μητρικής και εμβρυϊκής υγείας.
🩺 Επικοινωνήστε μαζί μας για να εξασφαλίσετε την καλύτερη δυνατή φροντίδα για εσάς και το έμβρυό σας.
IAKENTRO
Θεσσαλονίκη
Αγίου Βασιλείου 4, Τ.Κ. 542 50
+30 2310 325 525
info@iakentro.gr
Αθήνα
Φραγκοκκλησιάς 4, Μαρούσι, Τ.Κ. 15125 +30 210 617 9340 athens@iakentro.gr
