Η μελέτη της γενετικής εγείρει ενδιαφέροντα ερωτήματα, όπως: «Είναι οι μισοί γονιδιακοί χαρακτήρες κληρονομούμενοι από τη μητέρα και οι άλλοι μισοί από τον πατέρα;», ή «Επηρεάζουν οι περιβαλλοντικοί παράγοντες τα εμφανή φυσικά χαρακτηριστικά ενός ατόμου;», Στο ακόλουθο άρθρο, εξετάζουμε τη σχέση μεταξύ γονότυπου και φαινότυπου και τον ρόλο που παίζουν οι γονιδιακοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες.
Γονότυπος και φαινότυπος – Τι είναι;
Ο γονότυπος αντιπροσωπεύει τη γενετική σύσταση ενός οργανισμού, δηλαδή το σύνολο των γονιδίων που κληρονομούνται από τους γονείς. Είναι εντυπωσιακό ότι περίπου τα μισά γονίδια κληρονομούνται από τη μητέρα και τα άλλα μισά από τον πατέρα.
Αντίθετα, ο φαινότυπος αναφέρεται στα εμφανή χαρακτηριστικά ενός ατόμου, όπως το ύψος, το χρώμα των ματιών κλπ.
Τι καθορίζει τον φαινότυπο;
Ο φαινότυπος καθορίζεται από την αλληλεπίδραση του γονότυπου με τους περιβαλλοντικούς παράγοντες. Είναι χαρακτηριστικό ότι οργανισμοί με πανομοιότυπους γονότυπους μπορούν να εκφράσουν διαφορετικούς φαινότυπους υπό την επίδραση του περιβάλλοντος. Η επιστήμη που μελετά αυτές τις πολύπλοκες αλληλεπιδράσεις ονομάζεται επιδημιολογία.
Μενδελικές και πολυγονιδιακές ιδιότητες
Ο Αυστριακός μοναχός Γκρέγκορ Μέντελ έθεσε τις βάσεις για την κατανόηση της κληρονομικότητας μέσω των γνωστών «Νόμων του Μέντελ». Ο Μέντελ εισήγαγε την έννοια των αλληλόμορφων γονιδίων, δηλαδή των εναλλακτικών μορφών που μπορεί να έχει ένα γονίδιο. Παράλληλα, καθόρισε την έννοια του επικρατούντος γονίδιου και του υπολοιπόμενου γονιδίου: ένα επικρατούν γονίδιο εκφράζεται ακόμη και παρουσία διαφορετικού αλληλόμορφου, ενώ ένα υπολειπόμενο γονίδιο εκφράζεται μόνο ελλείψει κυρίαρχου αλληλόμορφου.
Για πολλά χρόνια, η κληρονομικότητα του χρώματος των ματιών διδασκόταν ως παράδειγμα Μενδελικής κληρονομικότητας. Ωστόσο, σύγχρονες έρευνες αποκάλυψαν ότι η κληρονομικότητα του χρώματος των ματιών είναι πιο περίπλοκη, καθώς έως και 16 γονίδια μπορεί να εμπλέκονται σε αυτή. Χαρακτηριστικά που επηρεάζονται από δύο ή περισσότερα γονίδια και δεν ακολουθούν τα Μενδελικά πρότυπα ονομάζονται πολυγονιδιακά.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα περισσότερα ανθρώπινα χαρακτηριστικά είναι πολυγονιδιακά, με χαρακτηριστικά παραδείγματα το χρώμα του δέρματος και το ύψος.
Συμπέρασμα
Η κατανόηση της σχέσης μεταξύ γονιδίων, φαινοτύπου και περιβάλλοντος αποτελεί θεμέλιο της γενετικής επιστήμης, ανοίγοντας τον δρόμο για περαιτέρω εξερεύνηση της πολυπλοκότητας του ανθρώπινου οργανισμού.
Για πληροφορίες που αφορούν στις υπηρεσίες του IAKENTRO επικοινωνήστε μαζί μας καλώντας στο 2310325525 ή στέλνοντας μήνυμα στην ηλεκτρονική διεύθυνση infogr@iakentro.gr.
