Ενδομητρίωση και υπογονιμότητα

Ενδομητρίωση και υπογονιμότητα

Φυσιολογικά, ο ενδομητρικός ιστός καλύπτει τα εσωτερικά τοιχώματα της μήτρας και αποτελεί το φιλόξενο έδαφος πάνω στο οποίο θα εμφυτευθεί το έμβρυο σε περίπτωση εγκυμοσύνης. Γι’ αυτό και κάθε μήνα ο ιστός αυξάνει σε πάχος, υπό την επίδραση ορμονών, προκειμένου να συγκρατήσει το γονιμοποιημένο ωάριο. Στην περίπτωση που δεν υπάρξει κύηση, ο ιστός αποβάλλεται με το αίμα της εμμήνου ρύσεως.

Στην ενδομητρίωση, ο ιστός εντοπίζεται και σε άλλα σημεία του αναπαραγωγικού συστήματος, εκτός της μήτρας. Ωστόσο, εξακολουθεί να συμπεριφέρεται όπως και όταν βρίσκεται στη φυσιολογική του θέση. Διογκώνεται δηλαδή και στη συνέχεια πρέπει να αποβληθεί με τη μορφή αίματος. Όμως, λόγω της μη φυσιολογικής του θέσης, δεν μπορεί να αποβληθεί, επειδή δεν υπάρχει η κατάλληλη δίοδος. Κατά συνέπεια, το αίμα συσσωρεύεται μέσα στο σώμα και γίνεται εστία φλεγμονών και συμφύσεων, οι οποίες «πλέκονται» γύρω από τα αναπαραγωγικά όργανα. Επίσης, δημιουργούνται κύστεις (σοκολατοειδείς ¬κύστες στις ωοθήκες). 

Ο γιατρός είναι σε θέση να υποψιαστεί την ύπαρξη ενδομητρίωσης από τα συμπτώματα για τα οποία παραπονιέται η γυναίκα, όπως πόνος στην κοιλιά, πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή, δυσκολία σύλληψης. Ωστόσο, η οριστική διάγνωση γίνεται μόνο με λαπαροσκόπηση (που απαιτεί ολική νάρκωση), χάρη στην οποία διαπιστώνεται η έκταση των ενδομητρικών εστιών, οπότε η πάθηση χαρακτηρίζεται ήπια, μέτρια ή σοβαρή. 

Ο λεγόμενος έκτοπος ενδομητρικός ιστός είναι «εχθρικός» για το σπέρμα, ενώ μπορεί να αποφράξει τις σάλπιγγες, δυσκολεύοντας τη σύλληψη. Η ενδομητρίωση είναι πιθανό -αλλά όχι βέβαιο- να επηρεάσει τη γονιμότητα. Εκτιμάται ότι το 15-25% των υπογόνιμων γυναικών έχουν ενδομητρίωση, καθώς και ότι το 20-66% των γυναικών με ενδομητρίωση θα έχουν πρόβλημα υπογονιμότητας. Από τα ποσοστά αυτά καθίσταται σαφές ότι η ενδομητρίωση δεν συνεπάγεται στειρότητα. Μάλιστα, οι γυναικολόγοι αναφέρουν ότι πολλές γυναίκες με ενδομητρίωση μπορούν να συλλάβουν χωρίς θεραπεία. Η ενδεχόμενη εγκυμοσύνη «ηρεμεί» τις εστίες ενδομητρίωσης, δεδομένου ότι τις καθιστά ανενεργές για διάστημα τουλάχιστον 9 μηνών.